İyelik ekleri
Урок 9: аффиксы принадлежности — «мой дом», «твоя машина», «у меня есть»
← Все материалы
İyelik ekleri — аффиксы принадлежности: показывают, чей предмет. benim evim — мой дом, senin araban — твоя машина, onun kedisi — его кошка. Нажмите на турецкую фразу, чтобы услышать произношение.
Новые слова урока
👥 Чей?
🧳 Слова урока
📝 Слова к заданиям
📖 1. Личные и притяжательные местоимения
| лицо | кто? | чей? | по-русски |
|---|---|---|---|
| 1 ед. | Ben | Benim | я → мой |
| 2 ед. | Sen | Senin | ты → твой |
| 3 ед. | O | Onun | он, она, оно → его, её |
| 1 мн. | Biz | Bizim | мы → наш |
| 2 мн. | Siz | Sizin | вы → ваш |
| 3 мн. | Onlar | Onların | они → их |
💡 В турецком у местоимений нет рода: o — и «он», и «она», и «оно», onun — и «его», и «её». Местоимение можно опустить — принадлежность и так видна по окончанию: (Benim) adım Elif. — Меня зовут Элиф.
📖 2. Аффиксы принадлежности после гласной
Аффикс ставится на сам предмет: benim arabam — моя машина. Гласная — по четверной гармонии (a, ı → ı; o, u → u; e, i → i; ö, ü → ü), у «их» — двойная: -ları / -leri.
| аффикс | по-русски | |
|---|---|---|
| Benim | -m | мой |
| Senin | -n | твой |
| Onun | -sı / -si / -su / -sü | его, её |
| Bizim | -mız / -miz / -muz / -müz | наш |
| Sizin | -nız / -niz / -nuz / -nüz | ваш |
| Onların | -ları / -leri | их |
| araba — машина | kedi — кошка | radyo — радио | ütü — утюг | |
|---|---|---|---|---|
| Benim | arabam | kedim | radyom | ütüm |
| Senin | araban | kedin | radyon | ütün |
| Onun | arabası | kedisi | radyosu | ütüsü |
| Bizim | arabamız | kedimiz | radyomuz | ütümüz |
| Sizin | arabanız | kediniz | radyonuz | ütünüz |
| Onların | arabaları | kedileri | radyoları | ütüleri |
💡 У «его / её» после гласной появляется связка s: arabası, kedisi. Так же anne → annem, annen, annesi, annemiz, anneniz, anneleri.
📖 3. Аффиксы принадлежности после согласной
После согласной в начале аффикса появляется гласная, у «его / её» — просто гласная без s:
| аффикс | по-русски | |
|---|---|---|
| Benim | -ım / -im / -um / -üm | мой |
| Senin | -ın / -in / -un / -ün | твой |
| Onun | -ı / -i / -u / -ü | его, её |
| Bizim | -ımız / -imiz / -umuz / -ümüz | наш |
| Sizin | -ınız / -iniz / -unuz / -ünüz | ваш |
| Onların | -ları / -leri | их |
| dil — язык | bilgisayar — компьютер | |
|---|---|---|
| Benim | dilim | bilgisayarım |
| Senin | dilin | bilgisayarın |
| Onun | dili | bilgisayarı |
| Bizim | dilimiz | bilgisayarımız |
| Sizin | diliniz | bilgisayarınız |
| Onların | dilleri | bilgisayarları |
💡 Смягчение из урока 8 работает и здесь, ведь аффикс начинается с гласной: köpek → köpeğim, kitap → kitabım, bardak → bardağın. Но у «их» согласная не меняется: köpekleri, kitapları.
📖 4. Важно: не путайте «я — врач» и «мой врач»
Личные аффиксы кто я?
Ben doktorum (я врач)
Sen doktorsun (ты врач)
O doktor (он врач)
Biz doktoruz (мы врачи)
Siz doktorsunuz (вы врачи)
Onlar doktorlar (они врачи)
Аффиксы принадлежности чей?
Benim doktorum (мой врач)
Senin doktorun (твой врач)
Onun doktoru (его врач)
Bizim doktorumuz (наш врач)
Sizin doktorunuz (ваш врач)
Onların doktorları (их врач)
Benim arabamмоя машина
Ben arabayımя — машина 🤖
💡 Подсказка — местоимение: Ben + личный аффикс = «я — …», Benim + аффикс принадлежности = «мой …». У «я» формы совпадают (doktorum), поэтому смотрим на местоимение или на смысл.
📖 5. «У меня есть» — аффикс принадлежности + var / yok
«У меня есть машина» по-турецки — «моя машина есть»: Benim arabam var. «Нет» — yok, вопрос — var mı? / yok mu?
Benim arabam var.У меня есть машина.
Bizim işimiz var.У нас есть работа.
Onun kedisi yok.У него нет кошки.
Onların arkadaşları var.У них есть друзья.
Senin evin var mı? — У тебя есть дом?
Evet, evim var. (Да, есть.)
Sizin zamanınız var mı? — У вас есть время?
Hayır, zamanım yok. (Нет, у меня нет времени.)
💡 Полезные фразы: Sorunuz var mı? — У вас есть вопросы? Sorumuz yok. — У нас нет вопросов. Kedilerim var. — У меня есть кошки.
📖 6. Много + чей: kitaplarım, kedilerim
Сначала -lar / -ler (много), потом аффикс принадлежности. После -lar всегда согласная r, поэтому аффиксы — с гласной: -ım, -ın, -ı…
| kitap — книга | kedi — кошка | |
|---|---|---|
| Benim | kitaplarım | kedilerim |
| Senin | kitapların | kedilerin |
| Onun | kitapları | kedileri |
| Bizim | kitaplarımız | kedilerimiz |
| Sizin | kitaplarınız | kedileriniz |
| Onların | kitapları | kedileri |
Benim öğrencilerim çok akıllı.Мои ученики очень умные.
Onların kitaplarıих книга / их книги
💡 У «его» и «их» форма одинаковая: onun kitapları — его книги, onların kitapları — их книги (и их книга). Понятно из местоимения. Порядок не меняется никогда: слово + lar + чей, а не наоборот.
📖 7. Чей + падеж: odamda, odama, odamdan
После аффикса принадлежности можно поставить падеж: «в моей комнате», «в мою комнату», «из моей комнаты». У его / её / их перед падежом появляется связка n.
| Nerede? где | Nereye? куда | Nereden? откуда | |
|---|---|---|---|
| Benim | odamda | odama | odamdan |
| Senin | odanda | odana | odandan |
| Onun | odasında | odasına | odasından |
| Bizim | odamızda | odamıza | odamızdan |
| Sizin | odanızda | odanıza | odanızdan |
| Onların | odalarında | odalarına | odalarından |
| Nerede? где | Nereye? куда | Nereden? откуда | |
|---|---|---|---|
| Benim | evimde | evime | evimden |
| Senin | evinde | evine | evinden |
| Onun | evinde | evine | evinden |
| Bizim | evimizde | evimize | evimizden |
| Sizin | evinizde | evinize | evinizden |
| Onların | evlerinde | evlerine | evlerinden |
Örnek — примеры
Dosyalar nerede?
Где документы?
Dosyalar masanızda.
Документы на вашем столе.
Masamda yok.
На моём столе их нет.
O zaman çekmecenizde olabilir.
Тогда, может быть, в вашем ящике.
Telefonum yok. Biliyor musun nerede?
Моего телефона нет. Ты знаешь, где он?
Telefonun kitaplıkta.
Твой телефон в книжном шкафу.
Evet, görüyorum, teşekkür ederim!
Да, вижу, спасибо!
Rica ederim.
Пожалуйста.
Çocuklarımız nerede?
Где наши дети?
Çocuklarımız odalarında.
Наши дети в своей комнате.
Orada ne yapıyorlar?
Что они там делают?
Ders çalışıyorlar.
Делают уроки.
Evime gitmek istiyorum.
Я хочу пойти домой.
Neden evine gitmek istiyorsun?
Почему ты хочешь домой?
Biraz rahatsızım, galiba hasta oluyorum.
Мне немного нехорошо, кажется, я заболеваю.
Çok geçmiş olsun.
Скорейшего выздоровления.
Ayşe odasından çıkmıyor.
Айше не выходит из своей комнаты.
Allah Allah, neden acaba? Hasta mı?
Вот те на, интересно почему? Она болеет?
Nereden geliyorsun?
Откуда ты идёшь?
Ofisimden geliyorum.
Иду из своего офиса.
💡 Связка n появляется только после «его / её / их»: odası + da → odasında, evi + e → evine. Внимание: senin evine (в твой дом: ev-in-e) и onun evine (в его дом: ev-i-n-e) пишутся одинаково — различаем по местоимению. çekmece — ящик стола, olabilir — может быть, rahatsız — нездоровится, galiba — кажется, Geçmiş olsun — выздоравливай, acaba — интересно (в вопросе).
Задание 1. Просклоняйте слова: ad, ev, kol, göz
| ad — имя | ev — дом | kol — рука | göz — глаз | |
|---|---|---|---|---|
| Benim | adım | evim | kolum | gözüm |
| Senin | adın | evin | kolun | gözün |
| Onun | adı | evi | kolu | gözü |
| Bizim | adımız | evimiz | kolumuz | gözümüz |
| Sizin | adınız | eviniz | kolunuz | gözünüz |
| Onların | adları | evleri | kolları | gözleri |
💡 Все четыре слова на согласную: ad → ı, ev → i, kol → u, göz → ü. Benim adım … — Меня зовут …
Задание 2. Просклоняйте слова: kapı, soru
| kapı — дверь | soru — вопрос | |
|---|---|---|
| Benim | kapım | sorum |
| Senin | kapın | sorun |
| Onun | kapısı | sorusu |
| Bizim | kapımız | sorumuz |
| Sizin | kapınız | sorunuz |
| Onların | kapıları | soruları |
💡 Оба слова на гласную — аффиксы без соединительной гласной, у «его» — связка s: kapısı, sorusu.
Задание 3. Допишите словосочетания
1. Benim masa…
Benim masam (мой стол)
2. Senin sıra…
Senin sıran (твоя парта)
3. Onun çanta…
Onun çantası (его сумка)
4. Bizim araba…
Bizim arabamız (наша машина)
5. Sizin soru…
Sizin sorunuz (ваш вопрос)
6. Onların ayakkabı…
Onların ayakkabıları (их обувь)
7. Benim bilgisayar…
Benim bilgisayarım (мой компьютер)
8. Senin defter…
Senin defterin (твоя тетрадь)
9. Onun sınıf…
Onun sınıfı (его класс)
10. Bizim iş…
Bizim işimiz (наша работа)
11. Sizin okul…
Sizin okulunuz (ваша школа)
12. Onların telefon…
Onların telefonları (их телефон)
13. Benim baba…
Benim babam (мой папа)
14. Sizin anne…
Sizin anneniz (ваша мама)
💡 Сначала смотрим на конец слова: гласная → короткий аффикс (masam, çantası), согласная → с гласной (defterin, sınıfı). sıra — парта, defter — тетрадь.
Задание 4. Допишите аффикс принадлежности
1. Benim yata(k)… çok rahat.
Benim yatağım çok rahat. (Моя кровать очень удобная. k → ğ)
2. Onların koltuk… çok eski.
Onların koltukları çok eski. (Их кресло очень старое.)
3. Benim fırın… mutfakta.
Benim fırınım mutfakta. (Моя духовка на кухне.)
4. Senin arkadaş… nerede yaşıyor?
Senin arkadaşın nerede yaşıyor? (Где живёт твой друг?)
5. Sizin ad… ne?
Sizin adınız ne? (Как вас зовут?)
6. Onların araba… pahalı mı?
Onların arabaları pahalı mı? (Их машина дорогая?)
7. Benim öğretmen… çok iyi ders anlatıyor.
Benim öğretmenim çok iyi ders anlatıyor. (Мой учитель очень хорошо объясняет урок.)
8. Sizin ev… kaç odalı?
Sizin eviniz kaç odalı? (Сколько комнат в вашем доме?)
9. Senin oda… büyük mü?
Senin odan büyük mü? (Твоя комната большая?)
10. Bizim ofis… metrodan çok uzak.
Bizim ofisimiz metrodan çok uzak. (Наш офис очень далеко от метро.)
💡 fırın — духовка, печь, eski — старый, uzak — далеко (от чего — -dan: metrodan uzak).
Задание 5. Много + чей: допишите -lar + аффикс
Örnek: Benim öğrencilerim çok akıllı. — Мои ученики очень умные.
1. Sizin çocuk… kaçıncı sınıfta okuyor?
Sizin çocuklarınız kaçıncı sınıfta okuyor? (В каком классе учатся ваши дети?)
2. Senin bardak… nerede?
Senin bardakların nerede? (Где твои стаканы?)
3. Onun kitap… masada.
Onun kitapları masada. (Его книги на столе.)
4. Bizim rapor… hazır.
Bizim raporlarımız hazır. (Наши отчёты готовы.)
5. Benim arkadaş… bugün Moskova'ya geliyor.
Benim arkadaşlarım bugün Moskova'ya geliyor. (Мои друзья сегодня приезжают в Москву.)
6. Onların sorun… bitmiyor.
Onların sorunları bitmiyor. (Их проблемы не заканчиваются.)
7. Bizim öğretmen… çok çalışıyor.
Bizim öğretmenlerimiz çok çalışıyor. (Наши учителя много работают.)
8. Sizin komşu… hiç uyumuyor.
Sizin komşularınız hiç uyumuyor. (Ваши соседи совсем не спят.)
9. Benim kardeş… her cumartesi futbol oynuyor.
Benim kardeşlerim her cumartesi futbol oynuyor. (Мои братья каждую субботу играют в футбол.)
10. Onun soru… çok ilginç.
Onun soruları çok ilginç. (Его вопросы очень интересные.)
11. Senin müşteri… lobide bekliyor.
Senin müşterilerin lobide bekliyor. (Твои клиенты ждут в холле.)
12. Anne, benim ayakkabı… nerede acaba?
Anne, benim ayakkabılarım nerede acaba? (Мама, а где мои ботинки?)
13. Bizim sınav… ne zaman başlıyor?
Bizim sınavlarımız ne zaman başlıyor? (Когда начинаются наши экзамены?)
14. Sizin proje… neden hâlâ hazır değil?
Sizin projeleriniz neden hâlâ hazır değil? (Почему ваши проекты всё ещё не готовы?)
15. Onun kedi… çok sevimli ama biraz yaramaz.
Onun kedileri çok sevimli ama biraz yaramaz. (Его кошки очень милые, но немного шкодливые.)
💡 Глагол может остаться в единственном числе: «çocuklarınız okuyor» — так говорят. rapor — отчёт, sorun — проблема, bitmek — заканчиваться, komşu — сосед, müşteri — клиент, lobi — холл, ne zaman — когда, proje — проект, hâlâ — всё ещё, sevimli — милый, yaramaz — шалун, озорной.
Задание 6. Допишите диалоги
Диалог 1
1. — Yeni ev… nasıl?
Yeni evin nasıl? (Как твой новый дом?)
2. — Ev… oldukça büyük ve ferah.
Evim oldukça büyük ve ferah. (Мой дом довольно большой и просторный.)
3. — Kaç oda… var?
Kaç odası var? (Сколько в нём комнат?)
4. — Üç oda… ve iki balkon… var.
Üç odası ve iki balkonu var. (Три комнаты и два балкона.)
5. — Mutfa(k)… geniş mi?
Mutfağı geniş mi? (Кухня просторная? (его кухня = кухня дома))
6. — Evet, mutfa(k)… çok geniş.
Evet, mutfağı çok geniş. (Да, кухня очень просторная.)
7. — Peki, yatak oda… nasıl?
Peki, yatak odası nasıl? (А спальня какая?)
8. — Yatak oda… küçük ama çok rahat.
Yatak odası küçük ama çok rahat. (Спальня маленькая, но очень уютная.)
Диалог 2
9. — Onun ev… nerede?
Onun evi nerede? (Где его дом?)
10. — Onun ev… Kadıköy'de.
Onun evi Kadıköy'de. (Его дом в Кадыкёе.)
11. — Ev… kaç odalı?
Evi kaç odalı? (Сколько комнат в его доме?)
12. — Üç odalı. Salon… çok büyük.
Üç odalı. Salonu çok büyük. (Трёхкомнатный. Гостиная очень большая.)
13. — Balkon… var mı?
Balkonu var mı? (Балкон есть?)
14. — Evet, balkon… var.
Evet, balkonu var. (Да, балкон есть.)
15. — Balkon… ne var?
Balkonunda ne var? (Что на балконе?)
16. — Küçük bir masa ve iki sandalye var.
Küçük bir masa ve iki sandalye var. (Маленький стол и два стула.)
Диалог 3
17. — Anne, kitap… nerede?
Anne, kitabım nerede? (Мама, где моя книга? p → b)
18. — Kitap… oda… olabilir.
Kitabın odanda olabilir. (Твоя книга, может быть, в твоей комнате.)
19. — Oda… yok.
Odamda yok. (В моей комнате нет.)
20. — Masa… baktın mı?
Masana baktın mı? (На свой стол смотрел?)
21. — Evet, masa… da yok.
Evet, masamda da yok. (Да, на моём столе тоже нет.)
22. — Peki, çanta… baktın mı?
Peki, çantana baktın mı? (А в сумку свою смотрел?)
23. — Aa, evet! Kitap… çanta…!
Aa, evet! Kitabım çantamda! (А, да! Моя книга в моей сумке!)
💡 В диалоге 1 и 2 говорят о доме, поэтому «его комната, его кухня» — odası, mutfağı (у дома есть комнаты). Balkonunda — «на его балконе»: balkon-u-n-da, связка n. baktın mı? — «ты смотрел?» (прошедшее время, запомните как фразу), bakmak + -a: masana baktın. oldukça — довольно, ferah — просторный, светлый, geniş — широкий, просторный, yatak odası — спальня, salon — гостиная, balkon — балкон.
Задание 7. Nerede? — где?
1. Benim ev…
Benim evimde (в моём доме)
2. Onun oda…
Onun odasında (в его комнате)
3. Bizim iş…
Bizim işimizde (на нашей работе)
4. Senin masa…
Senin masanda (на твоём столе)
5. Onların sınıf…
Onların sınıflarında (в их классе)
6. Sizin çanta…
Sizin çantanızda (в вашей сумке)
7. Onun yata(k)…
Onun yatağında (на его кровати)
8. Bizim salon…
Bizim salonumuzda (в нашей гостиной)
9. Benim balkon…
Benim balkonumda (на моём балконе)
10. Senin okul…
Senin okulunda (в твоей школе)
11. Onun bahçe…
Onun bahçesinde (в его саду)
12. Benim kitaplı(k)…
Benim kitaplığımda (в моём книжном шкафу)
13. Senin telefon…
Senin telefonunda (в твоём телефоне)
14. Bizim köy…
Bizim köyümüzde (в нашей деревне)
15. Sizin garaj…
Sizin garajınızda (в вашем гараже)
💡 Схема: слово + чей + -da / -de. После «его / их» — связка n: bahçe-si-n-de. köy — деревня, garaj — гараж.
Задание 8. Nereye? — куда?
1. Benim bahçe…
Benim bahçeme (в мой сад)
2. Senin köy…
Senin köyüne (в твою деревню)
3. Onun masa…
Onun masasına (на его стол)
4. Bizim restoran…
Bizim restoranımıza (в наш ресторан)
5. Sizin ev…
Sizin evinize (в ваш дом)
6. Senin garaj…
Senin garajına (в твой гараж)
7. Benim oda…
Benim odama (в мою комнату)
8. Bizim ofis…
Bizim ofisimize (в наш офис)
9. Sizin masa…
Sizin masanıza (на ваш стол)
10. Onların otel…
Onların otellerine (в их отель)
11. Benim valiz…
Benim valizime (в мой чемодан)
12. Senin sınıf…
Senin sınıfına (в твой класс)
13. Onun araba…
Onun arabasına (в его машину)
14. Bizim okul…
Bizim okulumuza (в нашу школу)
15. Sizin çanta…
Sizin çantanıza (в вашу сумку)
💡 Схема: слово + чей + -a / -e. Связка y здесь не нужна: аффикс принадлежности уже кончается на согласную (oda-m-a). У «их» — otel-leri-n-e, а не «otelleri» без n. valiz — чемодан, otel — отель.
Задание 9. Nereden? — откуда?
1. Sizin sınıf…
Sizin sınıfınızdan (из вашего класса)
2. Benim oda…
Benim odamdan (из моей комнаты)
3. Onun iş…
Onun işinden (с его работы)
4. Bizim köy…
Bizim köyümüzden (из нашей деревни)
5. Sizin bahçe…
Sizin bahçenizden (из вашего сада)
6. Senin masa…
Senin masandan (с твоего стола)
7. Bizim bahçe…
Bizim bahçemizden (из нашего сада)
8. Senin ofis…
Senin ofisinden (из твоего офиса)
9. Benim okul…
Benim okulumdan (из моей школы)
10. Onun çanta…
Onun çantasından (из его сумки)
11. Sizin ofis…
Sizin ofisinizden (из вашего офиса)
12. Benim garaj…
Benim garajımdan (из моего гаража)
13. Senin cüzdan…
Senin cüzdanından (из твоего кошелька)
14. Onun salon…
Onun salonundan (из его гостиной)
15. Bizim bilgisayar…
Bizim bilgisayarımızdan (с нашего компьютера)
16. Sizin telefon…
Sizin telefonunuzdan (с вашего телефона)
17. Benim valiz…
Benim valizimden (из моего чемодана)
18. Onların restoran…
Onların restoranlarından (из их ресторана)
💡 Схема: слово + чей + -dan / -den. После аффикса принадлежности d не меняется на t: аффикс кончается на m, n, z или гласную. cüzdan — кошелёк.
Задание 10. Выберите правильный вариант
Смотрите на того, кто действует (ben, sen, biz…), и на вопрос: где? (-da), куда? (-a), откуда? (-dan).
1. Ben her sabah ___ kahve içiyorum.
a) mutfağımda · b) mutfağında · c) mutfağımızda
a) mutfağımda · b) mutfağında · c) mutfağımızda
a) Ben her sabah mutfağımda kahve içiyorum. (Каждое утро я пью кофе на своей кухне.)
2. Senin ___ ne var?
a) çantamda · b) çantanda · c) çantasında
a) çantamda · b) çantanda · c) çantasında
b) Senin çantanda ne var? (Что у тебя в сумке?)
3. Ayşe bugün ___ gidiyor.
a) annesine · b) anneme · c) annene
a) annesine · b) anneme · c) annene
a) Ayşe bugün annesine gidiyor. (Айше сегодня идёт к своей маме.)
4. Biz akşamları ___ televizyon izliyoruz.
a) salonunuzda · b) salonumuzda · c) salonlarında
a) salonunuzda · b) salonumuzda · c) salonlarında
b) Biz akşamları salonumuzda televizyon izliyoruz. (По вечерам мы смотрим телевизор в нашей гостиной.)
5. Ben senin ___ kitap alıyorum.
a) çantandan · b) çantamdan · c) çantasından
a) çantandan · b) çantamdan · c) çantasından
a) Ben senin çantandan kitap alıyorum. (Я беру книгу из твоей сумки.)
6. Çocuklar ___ oyun oynuyorlar.
a) odalarımda · b) odalarında · c) odamızda
a) odalarımda · b) odalarında · c) odamızda
b) Çocuklar odalarında oyun oynuyorlar. (Дети играют в своей комнате.)
7. Sen neden ___ gitmiyorsun?
a) okuluna · b) okuluma · c) okulumuza
a) okuluna · b) okuluma · c) okulumuza
a) Sen neden okuluna gitmiyorsun? (Почему ты не идёшь в свою школу?)
8. Biz hafta sonu ___ gidiyoruz.
a) dedemize · b) dedenize · c) dedeme
a) dedemize · b) dedenize · c) dedeme
a) Biz hafta sonu dedemize gidiyoruz. (На выходных мы едем к нашему дедушке.)
9. Siz ___ saat kaçta çıkıyorsunuz?
a) evimizden · b) evinizden · c) evlerinden
a) evimizden · b) evinizden · c) evlerinden
b) Siz evinizden saat kaçta çıkıyorsunuz? (Во сколько вы выходите из своего дома?)
10. Mehmet ___ anahtarlarını arıyor.
a) çantasında · b) çantamda · c) çantanda
a) çantasında · b) çantamda · c) çantanda
a) Mehmet çantasında anahtarlarını arıyor. (Мехмет ищет ключи в своей сумке.)
11. Ben ___ bir mesaj gönderiyorum.
a) arkadaşına · b) arkadaşıma · c) arkadaşımıza
a) arkadaşına · b) arkadaşıma · c) arkadaşımıza
b) Ben arkadaşıma bir mesaj gönderiyorum. (Я отправляю сообщение своему другу.)
12. Sen ___ neden bu kadar erken çıkıyorsun?
a) işimden · b) işinden · c) işimizden
a) işimden · b) işinden · c) işimizden
b) Sen işinden neden bu kadar erken çıkıyorsun? (Почему ты так рано уходишь со своей работы?)
13. Bizim ___ büyük bir bahçe var.
a) evimizde · b) evinizde · c) evlerinde
a) evimizde · b) evinizde · c) evlerinde
a) Bizim evimizde büyük bir bahçe var. (У нашего дома есть большой сад.)
14. Öğrenciler ___ sorular soruyorlar.
a) öğretmenime · b) öğretmenlerine · c) öğretmenimize
a) öğretmenime · b) öğretmenlerine · c) öğretmenimize
b) Öğrenciler öğretmenlerine sorular soruyorlar. (Ученики задают вопросы своему учителю.)
15. Ben ___ otobüsle gidiyorum.
a) işime · b) işine · c) işimize
a) işime · b) işine · c) işimize
a) Ben işime otobüsle gidiyorum. (Я езжу на работу на автобусе.)
16. Siz ___ kimi ziyaret ediyorsunuz?
a) köyünüzde · b) köyümüzde · c) köylerinde
a) köyünüzde · b) köyümüzde · c) köylerinde
a) Siz köyünüzde kimi ziyaret ediyorsunuz? (Кого вы навещаете в своей деревне?)
17. Elif ___ çiçek alıyor.
a) annesinden · b) annemden · c) annenden
a) annesinden · b) annemden · c) annenden
a) Elif annesinden çiçek alıyor. (Элиф получает цветы от своей мамы.)
18. Biz her yaz ___ kalıyoruz.
a) yazlığınızda · b) yazlığımızda · c) yazlıklarında
a) yazlığınızda · b) yazlığımızda · c) yazlıklarında
b) Biz her yaz yazlığımızda kalıyoruz. (Каждое лето мы живём на нашей даче.)
19. Sen ___ ne koyuyorsun?
a) çantama · b) çantasına · c) çantana
a) çantama · b) çantasına · c) çantana
c) Sen çantana ne koyuyorsun? (Что ты кладёшь в свою сумку?)
20. Onlar ___ saat sekizde dönüyorlar.
a) ofisimizden · b) ofislerinden · c) ofisinizden
a) ofisimizden · b) ofislerinden · c) ofisinizden
b) Onlar ofislerinden saat sekizde dönüyorlar. (Они возвращаются из своего офиса в восемь.)
💡 Подсказка: подлежащее подсказывает «чей» — Ben → -ım, Sen → -ın, Biz → -ımız, Siz → -ınız, Ayşe / Mehmet (он) → -ı + n, Çocuklar / Onlar → -ları + n. dede — дедушка, aramak — искать, mesaj göndermek — отправлять сообщение, bu kadar erken — так рано, ziyaret etmek — навещать (kimi? — кого?), yazlık — дача, летний дом.
Задание 11. Aşağıdaki boşlukları uygun eklerle dolduralım — заполните пропуски
1. Biz… sınıf… on beş öğrenci var.
Bizim sınıfımızda on beş öğrenci var. (В нашем классе пятнадцать учеников.)
2. Aile… mektup yazıyor musun?
Ailene mektup yazıyor musun? (Ты пишешь письмо своей семье?)
3. Ayşe, baba… para istiyor.
Ayşe, babasından para istiyor. (Айше просит денег у своего папы.)
4. Ben… anne… çok güzel yemek yapıyor.
Benim annem çok güzel yemek yapıyor. (Моя мама очень вкусно готовит.)
5. Biz sınıf… ders çalışıyoruz.
Biz sınıfımızda ders çalışıyoruz. (Мы занимаемся в нашем классе.)
6. Sen… kaç kardeş… var?
Senin kaç kardeşin var? (Сколько у тебя братьев и сестёр?)
7. Siz… okul… bilgisayar var mı?
Sizin okulunuzda bilgisayar var mı? (В вашей школе есть компьютеры?)
8. Onlar… bahçe… havuz yok.
Onların bahçelerinde havuz yok. (В их саду нет бассейна.)
9. Ömer, baba… telefon ediyor.
Ömer, babasına telefon ediyor. (Омер звонит своему папе.)
10. Sen… çanta… neler var?
Senin çantanda neler var? (Что у тебя в сумке?)
11. Onlar… ev… gidiyorum.
Onların evlerine gidiyorum. (Я иду к ним домой.)
12. O… kitap… bana ver.
Onun kitabını bana ver. (Дай мне его книгу.)
💡 Здесь два пропуска: местоимение «чей» (Ben → Benim, O → Onun, Onlar → Onların) и аффиксы на слове. telefon etmek + -a — звонить кому, istemek + -dan — просить у кого. В 12-м kitabını — винительный падеж «тот самый» (Onun kitabı + nı); его будем проходить, пока запомните фразу. neler — что (много всего).
Задание 12. Kimin nesi var? — Что у кого есть?
Расскажите от лица каждого: «Benim … var».
1. Elif
Benim evim, bilgisayarım, kedim, bisikletim ve fotoğraf makinem var. (У меня есть дом, компьютер, кошка, велосипед и фотоаппарат.)
2. Can
Benim arabam, gitarım, telefonum, köpeğim ve dambılım var. (У меня есть машина, гитара, телефон, собака и гантели.)
3. Mert
Benim dairem, motosikletim, sırt çantam, kulaklığım ve pasaportum var. (У меня есть квартира, мотоцикл, рюкзак, наушники и паспорт.)
4. Zeynep
Benim yazlığım, tabletim, kahve makinem, kitaplarım ve çiçeğim var. (У меня есть дача, планшет, кофемашина, книги и цветок.)
💡 Новые слова: bisiklet — велосипед, fotoğraf makinesi — фотоаппарат (в нём уже есть -si, поэтому «мой» — fotoğraf makinem, так же kahve makinem, sırt çantam), gitar — гитара, dambıl — гантели, daire — квартира, motosiklet — мотоцикл, sırt çantası — рюкзак, kulaklık — наушники, pasaport — паспорт, tablet — планшет, kahve makinesi — кофемашина. О другом человеке: «у Элиф есть дом» — Elif'in evi var (родительный падеж -in, будем проходить).
Задание 13. Kaçıncı kedisin? — Какой ты котик?
Образцы ответов — выберите свой
Ben birinci kediyim, çünkü çok korkuyorum.
Я первый котик, потому что мне очень страшно.
Ben ikinci kediyim, çünkü bugün çok mutluyum.
Я второй котик, потому что сегодня я очень доволен собой.
Ben üçüncü kediyim, çünkü çok yorgunum.
Я третий котик, потому что очень устал.
Ben dördüncü kediyim, çünkü uyumak istiyorum.
Я четвёртый котик, потому что хочу спать.
Ben beşinci kediyim, çünkü şoktayım.
Я пятый котик, потому что я в шоке.
Ben altıncı kediyim, çünkü biraz kızgınım.
Я шестой котик, потому что немного злюсь.
Ben yedinci kediyim, çünkü sakinim.
Я седьмой котик, потому что я спокоен.
Ben sekizinci kediyim, çünkü bilgisayarda çalışıyorum.
Я восьмой котик, потому что работаю за компьютером.
Ben dokuzuncu kediyim, çünkü dinleniyorum.
Я девятый котик, потому что отдыхаю.
💡 kedi + y + im = kediyim — «я котик» (после гласной связка y). Вопрос: kedisin — «ты котик», Kaçıncı kedisin? — Какой ты по счёту котик? Это личные окончания, а не принадлежность: «я котик» — kediyim, «мой котик» — kedim.
📝 Домашнее задание · часть 2
1–2. заполните таблицы · 3. переведите 20 фраз · 4. вопросы и ответы с var / yok
ДЗ 1. Заполните таблицу: ev, okul, bilgisayar, göz
| ev — дом | okul — школа | bilgisayar — компьютер | göz — глаз | |
|---|---|---|---|---|
| Benim | evim | okulum | bilgisayarım | gözüm |
| Senin | evin | okulun | bilgisayarın | gözün |
| Onun | evi | okulu | bilgisayarı | gözü |
| Bizim | evimiz | okulumuz | bilgisayarımız | gözümüz |
| Sizin | eviniz | okulunuz | bilgisayarınız | gözünüz |
| Onların | evleri | okulları | bilgisayarları | gözleri |
ДЗ 2. Заполните таблицу: sandalye, ayakkabı, vazo, ütü
| sandalye — стул | ayakkabı — обувь | vazo — ваза | ütü — утюг | |
|---|---|---|---|---|
| Benim | sandalyem | ayakkabım | vazom | ütüm |
| Senin | sandalyen | ayakkabın | vazon | ütün |
| Onun | sandalyesi | ayakkabısı | vazosu | ütüsü |
| Bizim | sandalyemiz | ayakkabımız | vazomuz | ütümüz |
| Sizin | sandalyeniz | ayakkabınız | vazonuz | ütünüz |
| Onların | sandalyeleri | ayakkabıları | vazoları | ütüleri |
💡 Все слова на гласную. Последняя гласная решает: sandalye (e) → i, ayakkabı (ı) → ı, vazo (o) → u, ütü (ü) → ü.
ДЗ 3. Переведите на турецкий
1. Моя ручка
Benim kalemim (kalem — ручка)
2. Твой дом
Senin evin (ev — дом)
3. Наша кошка
Bizim kedimiz (kedi — кошка)
4. Ваши друзья
Sizin arkadaşlarınız (-lar + -ınız: сначала множественное число, потом принадлежность)
5. Их машины
Onların arabaları (arabaları — и «их машина», и «их машины»)
6. Мой телефон
Benim telefonum (telefon — телефон)
7. Твой стакан
Senin bardağın (bardak → bardağın, k → ğ)
8. Её утюг
Onun ütüsü (ütü — утюг)
9. Мой папа
Benim babam (baba — папа)
10. Ваша мама
Sizin anneniz (anne — мама)
11. Наша школа
Bizim okulumuz (okul — школа)
12. Твоя шоколадка
Senin çikolatan (çikolata — шоколад)
13. Моя собака
Benim köpeğim (köpek → köpeğim, k → ğ)
14. Твой самолёт
Senin uçağın (uçak → uçağın, k → ğ)
15. Их столы
Onların masaları (masa — стол)
16. Мои очки
Benim gözlüğüm (gözlük → gözlüğüm, k → ğ)
17. Ваша книга
Sizin kitabınız (kitap → kitabınız, p → b)
18. Наша тетрадь
Bizim defterimiz (defter — тетрадь)
19. Мои братья
Benim kardeşlerim (kardeş — брат / сестра; -ler + -im)
20. Твоя комната
Senin odan (oda — комната)
💡 Во множественном числе порядок такой: слово + -lar / -ler + аффикс принадлежности: arkadaşlarımız — наши друзья, kardeşlerim — мои братья. У «их» второе -lar не добавляется: onların arabaları.
ДЗ 4. Допишите вопросы и ответьте на них (var / yok)
1. Senin köpek… var mı?
Senin köpeğin var mı? — Evet, köpeğim var. (У тебя есть собака? — Да, есть.)
2. Onun kravat… var mı?
Onun kravatı var mı? — Hayır, kravatı yok. (У него есть галстук? — Нет.)
3. Benim kaşkol… var mı?
Benim kaşkolüm var mı? — Evet, senin kaşkolün var. (У меня есть шарф? — Да, у тебя есть шарф.)
4. Sizin çay… var mı?
Sizin çayınız var mı? — Evet, çayımız var. (У вас есть чай? — Да, есть.)
5. Onun problem… var mı?
Onun problemi var mı? — Hayır, problemi yok. (У него есть проблемы? — Нет.)
6. Onların kazak… var mı?
Onların kazakları var mı? — Evet, kazakları var. (У них есть свитеры? — Да, есть.)
7. Senin fazla kalem… var mı?
Senin fazla kalemin var mı? — Evet, fazla kalemim var. (У тебя есть лишняя ручка? — Да, есть.)
8. Sizin fazla ekmek… var mı?
Sizin fazla ekmeğiniz var mı? — Hayır, fazla ekmeğimiz yok. (У вас есть лишний хлеб? — Нет.)
9. Senin bilgisayar… yok mu?
Senin bilgisayarın yok mu? — Var, bilgisayarım var. (У тебя нет компьютера? — Есть.)
10. Onun telefon… yok mu?
Onun telefonu yok mu? — Hayır, telefonu yok. (У него нет телефона? — Нет, нет.)
💡 Отвечаем от своего лица: вопрос «senin …?» → ответ «benim …»: köpeğin → köpeğim. kaşkol (шарф) — слово из французского, l в нём мягкое, поэтому kaşkolüm (как alkol → alkolü). kravat — галстук, kazak — свитер, fazla — лишний, ekmek — хлеб (k → ğ: ekmeğiniz).
Родственники: amca, teyze, dayı, kuzen, yeğen →
Разработано ©АртСофт для изучения турецкого языка, 2026.